Kare pa‘a teta‘i au ngutu‘are, au mataāra, au matakeinanga, e ponuiā‘au ana no te no‘o, e ka anoano‘ia pa‘a koe kia ‘akaruke viviki, i roto i teta‘i tuātau manamanatā tupu po‘itirere.
Me ka ‘akaruke te katoatoa e no‘o ana ki runga i to‘ou mataāra, ka aere koe i reira ki ‘ea? Ea‘a ta‘au ka ‘apai? Ka ‘akape‘ea i reira te au ‘ānimara tauturu, e te au ‘ānimara ‘akaperepere? E tangata tupu āinei to‘ou, te ka anoano pa‘a i ta‘au taururu? Ea‘a te mamao, te roa, e te viviki, te ka rauka iākoe i te ‘aere, me kare e tangata i te tauturu iākoe?
Vai‘o‘ia kia papa, teta‘i kete rave viviki, no te katoatoa, i roto i to‘ou ngutu‘are tangata. Tei roto i teia, te kāka‘u mā‘ana‘ana, teta‘i mo‘ina vai, mea katikati, te au tātā‘anga pu‘apinga, e te tūtū ‘akairo (ID) ‘Akama‘ara i teta‘i ua atu vairākau, ka anoano pa‘a koe. ‘Ākono‘ia ta‘au kete first aid, mōri-pata, rātiō, e te au pātiri, te mea ‘āpaipai (mobility devices), ki teta‘i ngā‘i te ka rauka iākoe i te rave viviki.
Kimi‘ia te au mea ka anoano kotou
‘Iki‘ia ta‘au ngā‘i ka ‘aere (ma te ‘akapāpu meitaki e, kua kite te katoatoa i roto i to‘ou ngutu‘are tangata, ko te tupu āinei, e kare kotou i te ngā‘i ‘okota‘i). Tei ko pa‘a to‘ou ngā‘i ‘akaruru‘anga i to‘ou ai taeake, me kore ra, kōpu tangata, no reira, ‘akapāpu meitaki e kua kite ratou i ta‘au au parāni.
Me te no‘o ra koe ki roto i te ngā‘i te tarotokakā‘ia ra e ka tukia e te tai ‘akakī, ‘akapāpu meitaki e, tei va‘o ake to‘ou ngā‘i ‘akaruru‘anga i te ngā‘i te tarotokakā‘ia ra e ka tukia e te tai ‘akakī.
Kimi‘ia to‘ou au ngā‘i te ‘irinaki‘ia ra e, ka tukia e te tai ‘akakī
Ka ‘ā‘aere na raro, ka ‘oro, me kore ra, ka ‘aka‘oro pātikara, me ka rauka iākoe. I te tuātau tikāi, me e ngaru ‘akaki (tsunami) teta‘i. Ka ‘akaapiapi te ‘aka‘oro‘anga, e ka tāvare i te au turanga tauturu i roto i te tuātau manamanatā tupu po‘itirere (emergency services), e te aronga te anoano ra i te ‘aka‘oro ki te ngā‘i ponuia‘au. Kimikimi i te manako, no runga i te rāvenga ‘akaātea‘anga pu‘apinga rava atu no‘ou.
E mea pu‘apinga, te ma‘ani‘anga i te parāni ‘akaātea, pu‘apinga rava atu, te ka rauka iākoe. Meitaki ake te parāni kare i tanotano meitaki, i te parāni-kore. Me ka anoano tauturu koe no te ‘akaātea‘anga, tātā‘ia te au ‘iku‘iku‘anga, kia kite te turanga tauturu i roto i te tuātau manamanatā tupu po‘itirere (emergency services), me na ratou e ‘akaātea iākoe.
‘Āpi‘ipi‘i i te ‘akaātea‘anga, kia kite koe i reira, i te rāvenga tau, me kore ra, i te rāvenga taukore. ‘Akakite atu ki te tangata, i ta‘au parāni ‘akaātea‘anga. I te mea tikāi e, te ‘irinaki ra koe ki runga ‘ia ratou.
Me ka ‘akaruke koe i te kainga, ‘apaina ta‘au au ‘ānimara tauturu, e ta‘au au ‘ānimara ‘akaperepere. Me kare e ponuia‘au ana no‘ou, kare katoa i reira, e ponuia‘au ana no ratou. ‘Akapāpu meitaki e, ka ‘akatika‘ia ta‘au au ‘ānimara/manu ‘akaperepere ki ko i to‘ou ngā‘i ‘akaruru‘anga. Me kore ra, ‘apaina te turanga ‘ārāvei‘anga no te au kainga puakāoa, kainga kiorengiāo, e te au mōtēra, te ka ‘akatika i te au ‘ānimara/manu ‘akaperepere.
Komakoma atu ki to‘ou ngutu‘are tangata, ma te ‘akatanotano i ta kotou ka rave, i roto i teia au turanga.